Bijles Schoolvakken Talen Muziek Kunst en Recreatie
Delen

Tulpengekte en Andere Soorten Financiële Crises

Vertaald door Klaas, gepubliceerd op 01/07/2019 Blog > Schoolvakken > Economie > 10 Beroemde Voorbeelden van een Economische Crisis

Financiële crises zijn niets nieuws. Ze komen al honderden jaren voor. In dit artikel wijzen we op enkele van de beroemdste economische neergangen.

De Kredietcrisis van 2008

Dit wordt door velen beschouwd als de op een na ergste wereldwijde financiële crisis, net onder de Grote Depressie. De crisis van 2008 hield op een verwoestende manier huis in wereldwijde economische systemen en het bankwezen. Het veroorzaakte overal een jarenlange grote recessie.

De crisis begon in 2007 toen ‘rommelhypotheken’ binnen de Verenigde Staten leidden tot een vastgoedzeepbel die toen knapte. Enkelen voorspelden dit en waarschuwden dat de kwetsbare positie van rommelhypotheken voorkomen had kunnen worden, maar dergelijke waarschuwingen vielen op dovemansoren.

Daarna escaleerde het probleem. De crash veroorzaakte het instorten van de financiële markten en het bankwezen, zowel in de Verenigde Staten als daarbuiten.

Opmerkelijke slachtoffers van deze neergang waren de Lehman Brothers, een investeringsbank die in 2008 bankroet ging, terwijl elders regeringen gedwongen werden om borg te staan voor hun banken om te verhinderen dat ze zouden ineenstorten.

Deze snelle crash leidde tot een verbazingwekkend langzame terugkeer tot groei en algemene wereldwijde rijkdom. Het duurde heel veel jaren voordat miljoenen van de wereldbevolking in staat waren herstel te vinden van de klappen die de crisis en de erop volgende neergang hadden bewerkt.

Op vele wijzen was de financiële crisis een voorloper van veel economische problemen en bezuinigingsmaatregelen die in de jaren na 2010 binnen de Eurozone werden ingevoerd.

Het Internetzeepbel

Deze crisis had voornamelijk te maken met de Verenigde Staten. Het is een prima voorbeeld van een speculatieve zeepbel en van de volatiliteit van de markt.

Tegen het eind van de negentiger jaren maakte de internet sector een tijdperk van uitzonderlijke groei door. Veel internetbedrijven maakten een beursgang en de aandelen stegen in waarde.

Na een piek in 2000 nam echter de waarde van internet bedrijven die zich in de Nasdaq samenstelling bevonden af. Toen barstte de zeepbel en de prijzen van aandelen vielen op een dramatische wijze. Veel bedrijven gingen eenvoudig na de crash dicht, maar een paar zoals eBay wisten op de been te blijven.

Lees meer over de belangrijkste economie theorieën!

Oliecrisis in 1973

Toen in 1973 de OPEC een olie embargo opstelden leidde dit tot de eerste oliecrisis. Het embargo was onder andere gericht op landen zoals Japan en de Verenigde Staten. Het conflict en de spanningen die erbij kwamen kijken hadden een weerslag op de wereldwijde economie tot gevolg.

Deze embargo had een snelle verhoging van de olieprijzen in de getroffen landen tot gevolg. De prijzen verviervoudigden bijna. Daarnaast betekende het embargo dat er een vooruitzicht was op oliegebrek.

De oliecrisis droeg ook bij aan een periode van ‘stagflatie’ in de VS. Dit is een naam voor een periode waarin de inflatie hoog is maar de economische groei afneemt.

Olie jaknikker Jaknikker. Een olie embargo stuurde de Verenigde Staten naar een economische instorting | bron: Paul Lowry op Flickr

De Grote Depressie

De Grote Depressie van 1929 is waarschijnlijk een van de meest beruchte voorbeelden van een wereldwijde economische ineenstorting. Het werd veroorzaakt door de Zware Dinsdag, ook wel bekend als de Crash van Wall Street, de ergste crash van de beurs in de geschiedenis van de Verenigde Staten. De crash begon in de VS maar veroorzaakte een wereldwijde economische depressie.

Het wordt gebruikt als een duidelijk voorbeeld van een bloei en neergang markt en wordt beschouwd als de diepste economische neergang van de twintigste eeuw. Gevolgen wereldwijd waren:

  • stijgende werkeloosheid
  • afnemende BBP
  • minimale economische groei

Herstel wordt geacht te zijn begonnen in 1933, maar het duurde heel wat meer jaren voor landen zoals de Verenigde Staten om weer in de financiële positie van voor de depressie te raken.

Lees meer over de bekendste economen!

Economische Neergang Vanwege de Franse Revolutie

Zoals we al zeiden zijn niet alle financiële crises van een recente datum. Er zijn uit de tijd van honderden jaar geleden genoeg voorbeelden van een economische crash.

Alhoewel de Franse revolutie van 1789 vanzelfsprekend meer in verband wordt gebracht met revolutie op zich is het evengoed waar dat deze begon als gevolg van een economische crisis, schuld en uiteindelijk de economische neergang in Frankrijk.

Het Verband Tussen de Franse Revolutie en de Amerikaanse Burgeroorlog

De geldbesteding van koning Lodewijk XVI om het Amerikaanse leger te steunen tijdens de Amerikaanse burgeroorlog droeg bij tot zijn eigen ondergang, ook al was dat natuurlijk niet zijn bedoeling.

De Franse oorlogsuitgaven gekoppeld met de overdadige uitgaven van de Kroon en de hogere klassen betekende dat de gewone Franse burgers armoede meemaakten met weinig eten of financiële steun. Al snel volgde de revolutie.

twee goudstaven Twee goudstaven. De Franse revolutie kwam tot stand als gevolg van een economische crisis | bron: Szaaman, Wikimedia Commons

De Bankcrisis van 1763

De Amsterdamse bankcrisis van 1763 was eigenlijk een kredietcrisis die de neergang van De Neufville tot gevolg had.

Sommigen beweren dat de crisis gelijkenissen vertoont met de wereldwijde financiële crisis van 2008. Ook in 1763 hadden veel banken in Amsterdam een te hoge schuldgraad. Dat betekende dat ze heel gevoelig waren voor veranderingen in de beschikbaarheid van kredieten.

De Mississippi Zeepbel

Een van de vroegste voorbeelden van een economische zeepbel gevolgd door een economische neergang is de Mississippi Zeepbel. Het was een Franse economische zeepbel die leidde tot grote verliezen in de 18e eeuw.

De West Compagnie zoals het sinds 1717 heette had rechten verkregen om in Mississippi Franse territorien te ontwikkelen. Binnen een paar jaar tijd had de Compagnie van de Indiën (zoals het toen heette) grote belangen in de tabak en slaven handel. Het had een monopolie over Franse gebieden in

  • Noord Amerika
  • West Indië

De waarde van het bedrijf steeg buiten elke proportie vanwege de grote belangen. In 1720 crashte de waarde van de aandelen en deze trok de Franse aandelenmarkt met zich mee. Zo zie je maar dat een beurscrash niet een hedendaagse uitvinding is.

De Crash van de South Sea Compagnie

Terwijl Frankrijk zijn eigen Mississippi zeepbel had was het Verenigd Koninkrijk niet gevrijwaard van een vergelijkbare zeepbel.

In het geval van Groot Brittannië was de zeepbel het gevolg van de South Sea Compagnie, die op de beurs het onderwerp van intense speculatie was geweest. Alhoewel de waarde ervan tot krankzinnige hoogten steeg crashte de prijs van het aandeel in 1720. Dit had een forse invloed op de Britse economie en op de economische bedrijvigheid.

Tulpengekte Veroorzaakte Bijna een Beurscrash in Nederland

Een van de beroemdste crashes uit het verleden is de bijna crash van de Nederlandse economie na een tijd van tulpengekte tussen 1636 en 1637. Het wordt gezien als het eerste voorbeeld van een economische zeepbel.

Wat eigenlijk gebeurde was dat tulpen na hun introductie in Nederland aan het eind van de 16e eeuw onvoorstelbaar gewild werden. Iedereen moest en zou ze hebben. Tulpen zijn echter seizoengebonden bloemen, dus kwam een termijnmarkt tot stand. Dat hield in dat klanten het recht konden kopen om een tulpenbol op een later tijdstip aan te schaffen.

Dit leidde echter tot speculatie en de prijs van de tulpenbollen steeg tot ongelofelijke hoogten. Sommige mensen verkochten zelfs hun land of besteedden jaarsalarissen om ze te kopen. Het is niet verwonderlijk dat de markt in 1637 crashte. Veel mensen verloren al hun kapitaal. In 2017 is een film geheten Tulip Fever gemaakt die aangeeft wat er in die tijd is voorgevallen.

Wil je meer weten over beroemde economen?

closeup opname van tulpen Tulpengekte veroorzaakte in de 17e eeuw een economische crisis | bron: Sheelah Brennan op Unsplash

De Economische Crash van Spanje in de 17e Eeuw

Het Spaanse rijk was beroemd vanwege zijn verkenning van de Nieuwe Wereld. Hun zoektocht richtte zich voornamelijk op goud. De rijkdommen die Spanje uit deze landen in de Nieuwe Wereld kon halen hebben het Spaanse kapitaal en de beurzen van de rijken gespekt. Spanje werd daardoor een van de machtigste rijken op de wereldbol.

Oorlogen zorgden echter voor een voortdurende afname van de goudvoorraad. Daarnaast zorgde de bijna voortdurende aanvoer van goud en zilver voor een grote inflatie binnen de geldvoorraad.

Gevolgen van de Grote Aanvoer van Goud

Uiteindelijk bleken de rijkdommen van Spanje naast een zegen ook een vloek te zijn. Het land is tijdens de 17e eeuw zes keer bankroet verklaard. Dit gebeurde in:

  • 1607
  • 1627
  • 1647
  • 1652
  • 1662
  • 1666

Leer van de Oorzaken Achter een Economische Crash

De bovenstaande voorbeelden zijn maar een paar uit een hele reeks van economische neergangen. Waarschijnlijk heb je tijdens je studie economie op de middelbare school of op de universiteit al van sommige gehoord.

Elke economische crisis is anders. Ze variëren van rampen veroorzaakt door speculatie gedrag op beurzen tot instortende banksystemen die paniek op grote schaal teweegbrengen. Het is daarom het beste om te leren van zoveel mogelijke economische crises. Ze hebben allemaal hun eigen oorzaken en gevolgen.

Hier zijn een aantal beroemde boeken op het gebied van de economie!

Wil Je Meer Weten Van Economische Crises?

Als je meer te weten wilt komen van economische crises en in het bijzonder wat de oorzaken waren dan kun je misschien een bijlesleraar economie in de arm nemen. Hij of zij kan je dan begrip bijbrengen van deze crises.

Een bijlesleraar kan je:

  • begeleiden langs de hoofdoorzaken die tot een economische crisis hebben geleid
  • helpen onderscheiden of er gemeenschappelijke trends zijn of overeenkomsten tussen crashes
  • voorzien van passende voorbeelden die je in een verslag of werkstuk kunt gebruiken

Op Superprof kun je bij jou in de buurt leraren economie vinden die bekend zijn met het studieonderwerp van de economische crashes. Ze zijn meer dan gewillig om je te helpen slagen in je economische studie.

Delen

Onze lezers vinden dit artikel leuk
Heeft dit artikel je de informatie kunnen geven waar je naar op zoek was?

Had je hier echt helemaal niks aan?Volgende keer zullen we beter ons best doen!Oef, het gemiddelde! Niet beter dan dat?Bedankt! Stel je vragen hieronder in de comments.Het was een plezier je te kunnen helpen! :) (een gemiddelde van 5,00 van de 5 voor 1 stemmen)
Loading...
avatar