Bijles Schoolvakken Talen Muziek Kunst en Recreatie
Delen

Interessante Feiten over Frankrijk, de Franse Geschiedenis en de Taal

Vertaald door Klaas, gepubliceerd op 29/08/2019 Blog > Talen > Frans > Superprof Legt uit: Interessante Weetjes Over Frankrijk!

De taal van het land heeft een sterke samenhang met zijn geschiedenis. De Franse geschiedenis is vol fascinerende feitjes. Wij bij Superprof willen je graag zoveel mogelijk vertellen van de Franse cultuur.

Leuke Weetjes over de Franse Taal

Wil je graag de Franse taal leren? Heb je al bij de Alliance Francaise klassen geboekt of heb je al een Superprof bijlesleraar? Hier zijn een paar interessante feiten over de talen van Frankrijk:

  • Frans is een Romaanse taal wat betekent dat het vanuit het Latijn is geëvolueerd.
  • Voordat Julius Caesar Gallië binnenviel en Latijn daar de bestuurstaal werd werd er door de Galliers een Celtische taal gesproken: het Gallisch.
  • Karel de Grote, koning van Frankrijk, leerde pas als volwassene lezen. Hij bevorderde de oprichting van scholen om leesvaardigheid aan te moedigen.
  • Er waren in de middeleeuwen twee hoofddialecten van de Franse taal. Een heette Langue d’Oc (en gaf zijn naam aan een Franse regio in het zuiden, de Languedoc-Rousillon) en de Langue d’Oil. Deze twee namen waren gebaseerd op de manier waarop het woord “ja” werd uitgesproken.
  • Het Franse woord voor een roman (ook het woord roman) komt van het feit dat boeken geschreven werden in de Franse taal die toen “Roman” heette. Het waren boeken over heldenmoed en avontuur.
  • Franse pidgin talen die de grammatica en het vocabulaire van het Frans en een plaatselijke taal combineren heten “creools”. Creoolse talen worden geproken in Martinique, Guadeloupe, Frans Guyana en verschillende Afrikaanse landen.
  • Het eerste Franse woordenboek dateert uit 1606, het eerste grammaticaboek uit 1531.

Beeldhouwwerk "De Stervende Gallier" De stervende Gallier afgebeeld in dit beroemde Romeinse beeldhouwwerk zou Gallisch hebben gesproken.| bron: Xuan Che op Flickr

Franse Geschiedenis Feitjes: Koninkrijk, Republiek, Wereldrijk en Koloniale Macht

Koninkrijk van de Franken

Na het uiteenvallen van het Romeinse Rijk vestigden Germaanse stammen nieuwe staten in heel Europa. Een van de stammen was de Franken die geregeerd werd door het Merovingische koningshuis. De eerste echte koning van de Franken was waarschijnlijk Childeric I, waarvan wordt aangenomen dat hij de zoon was van de mythische oprichter van het koningshuis. Clovis, de zoon van Childeric werd beroemd doordat hij zich tot het christendom bekeerde in het jaar 496.

Na het Merovingische koningshuis kwam dat van de Karolingers en het eerste feitelijke Franse koninkrijk, al werd het toen nog niet zo genoemd. Onder Karel de Grote regeerden de Franken over het meeste van het Europese vasteland tot aan de Baltische staten in het oosten, de grens met Denemarken in het noorden en tot aan Spanje in het zuidoosten.

De laatste huis dat over Frankrijk regeerde was die van Bourbon. Het besteeg in 1589 de troon en was de jongste tak van het huis Capet die in 987 voor het eerst de troon besteeg.

Een Republiek, een Directoire en een Consulaat

In tegenstelling tot Amerika dat een plan had voor hoe het verder moest na de revolutie in 1792 belandde Frankrijk min of meer zonder voornemen in de democratie. Wat was begonnen als een serie opstanden om adequate vertegenwoordiging in de Volksraad, armoede en inflatie aan te pakken escaleerde al snel veel verder dan de bestorming van de Bastille.

Demagogen zoals Marat en Robespierre spraken tijdens de Revolutie tot de verbeelding van het Franse volk en zetten het aan tot heksenjachten van degenen die tegenstanders waren van de vrijheid (een vaag concept dat ervoor zorgde dat de guillotine niet lang stil lag.)

Aan het begin richtte Frankrijk zich op een constitutionele monarchie. Ze brachten Koning Lodewijk XVI van het paleis van Versaille naar het Louvre in Parijs om beter een oogje op hem te houden. Toen hij hun vertrouwen schond door te proberen met zijn vrouw Marie Antoinette naar Oostenrijk te vluchten werd dat idee onder de guillotine geschrapt.

Toen werd een Directoire geprobeerd, maar deze functioneerde niet goed. Uiteindelijk besloot Napoleon Bonaparte om een staatsgreep uit te lokken en een triumviraat in te stellen waarvan hij Eerste Consul was.

Het Eerste Rijk

Door middel van wat slim gemanoeuvreer zette Napoleon een stemming op die vrijwel unaniem besloot om van Frankrijk een Rijk te maken. Het Directoire had de buurlanden al flink lastig gevallen door Italië en tevens België en Nederland binnen te vallen onder zijn eerste officiële keizer, Napoleon I, een jonge generaal uit Corsica.

Schilderij van Napoleon Bonaparte op het strijdveld van Eylu door Antoine-Jean Gros Napoleon Bonaparte is on omstreden figuur in Engeland. Alhoewel de Fransen zich bewust zijn van zijn minder dan fraaie behandeling van overwonnen volken moeten ze wel zijn visie bewonderen| bron: Onasill ~ Bill Badzo op Visualhunt

Napoleon zette zijn expansionistische politiek voort en annexeerde zuid Duitsland terwijl hij zijn campagne in Italië voortzette. Hij viel Spanje binnen, vertrouwend op de steun van Rusland die tot dan toe een bondgenoot was.

Daar werd hij uiteindelijk door Generaal Wellesley teruggedrongen. Aan het andere front zorgden Rusland en een coalitie geleid door Pruisen voor zijn nederlaag in 1814.

Het Tweede Franse Rijk

Nog steeds onzeker wat het precies wilde besloot Frankrijk om opnieuw het koningschap uit te proberen en benoemden Lodewijk XVIII (een broer van Lodewijk XVI) als constitutionele monarch. Zijn regering werd onderbroken door een korte terugkeer naar de macht van Napoleon Bonaparte. Deze werd echter verslagen bij Waterloo en verbannen naar Sint Helena.

Na nog twee koningen (Karel X en Lodewijk Filip) besloot Frankrijk om weer een Republiek te proberen. Het benoemde de neef van Napoleon, Lodewijk-Napoleon als eerste president van Frankrijk. Helaas stond de grondwet niet toe dat hij een tweede termijn mocht dienen en daarom verklaarde hij zich keijzer.

Frankrijk is momenteel bezig met zijn Vijfde Republiek.

Opkomst en Ondergang van een Koloniale Macht

De eerste koloniseringsgolf in de 17e eeuw richtte zich op Noord Amerika (Nouvelle-France met Québec en Lousiana), Zuid Amerika (het Caraïbische gebied en Frans Guyana), de eilanden rond Madagaskar als tussenstop voor de handel op India, en met slechts enig succes op India zelf.

Een serie oorlogen en onvoordelige overeenkomsten verminderden de Franse bezittingen in grote mate. Sommige ervan zoals de Seychellen werden aan het eind van de Napoleontische Oorlogen weer teruggegeven.

Gedenktegel van Franse straatnaam "Calle Real" in New Orleans De Franse kolonie Louisiana werd afgestaan aan Spanje vanwege het Verdrag van Fountainebleu en twintig jaar later weer terruggegeven vanwege het Verdrag van Ildefonso. Uiteindelijk werd het verkocht aan de nog jonge Verenigde Staten.  bron: denisbin op Flickr

Het Directoire en het Consulaat namen beiden actie om buiten Europa landen te verwerven, vooral in Noord Afrika. De tweede expansiegolf startte onder Napoleon III. Frankrijk had uiteindelijk het meeste van noordwest Afrika en delen van Vietnam en Cambodia in bezit.

Decolonisatie

De kolonies overleefden nog twee Franse republieken maar er was een groeiende ontevredenheid. Pas na de Tweede Wereldoorlog werden de Départements D’outre-Mer (overzeese departmenten) in het leven geroepen. Hierdoor konden een paar ex-kolonies (zoals Guadeloupe en Martinique) officieel deel gaan uitmaken van Frankrijk.

Van de overige gebiedsdelen zoals Frans Polynesië werden sommige onafhankelijk. Anderen ontvingen een speciale status in de Franse Republiek, eerst als Overzeese Gebiedsdelen, en sinds 2007 als de Overzeese Collectieven met een semi-onafhankelijke status.

Franse Feiten: Frans wordt over de hele wereld in 30 Landen gesproken

Frans wordt in alle DOMs en COMs nog steeds gesproken als officiële taal (of een ervan) maar tevens in veel van de ex-colonies en territorien hebben Frans als een van hun officiële talen gehouden. Dat is ook het geval in de Indiaanse regio’s Puducherry and Chantannagar waar het een bestuurstaal is. Veel van de kolonies die voor de 20e eeuw verloren zijn gegaan spreken nog steeds op een bepaalde wijze Frans, zoals Quebec en delen van Louisiana.

In Europa is Frans als taal nog aanwezig in regio’s die eens (of tweemaal of nog vaker) deel hebben uitgemaakt van Frankrijk zoals België en delen van Zwitserland. De bevolking van verschillende microstaatjes in de EU spreken ook Frans:

  • Monaco in het zuiden langs de Franse Riviere
  • Luxemburg en tevens Strasbourg en Brussel als hoofdstad van de EU
  • Andorra in de Pyrenneën (alhoewel het hier geen officiële taal is)

Er is zelfs een stukje Groot Brittannië waar door sommige inwoners een Frans dialect wordt gesproken: de Engelse kanaaleilanden. Hier spreken ze een versie van het dialect wat in Normandië wordt gebruikt.

Wat Meer Weetjes die op School Niet Worden Geleerd

Het Franse eiland Mont Saint Michel is tijdens eb te voet bereikbaar

De Franse Normandische kust heeft een bijzonder vloedkenmerk. Als het eb is worden kilometers zandstranden blootgelegd. Er is dan ook een landbrug zichtbaar naar een kleine eiland met een klooster en een dorp. Tegenwoordig kun je Mont Saint Michel ook tijdens vloed bereiken door middel van een brug naar het vasteland. Dit is een van de mooiste en meestbezochte plekjes van Normandië .

De eerste programmeerbare machine werd in Frankrijk gemaakt

Als we het over computervooruitgang hebben denken we aan Silicon Valley, maar de eerste programma’s voor een mechanisch weefgetouw werden in Lyon door een Franse gordijnmaker Joseph Marie Charles Jacquard gemaakt. Hij was bekend om zijn geweven patronen en ontdekte een manier om ponskaarten op een rol te gebruiken om het mechanische weefgetouw te vertellen hoe keerkammen en schietspoelen moesten worden bestuurd om de patronen automatisch te maken. Toeristen die Lyon bezoeken kunnen het apparaat bewonderen in het Musée des Tissus et des Art Décoratifs.

Het eerste computerprogramma werd overigens door Ada Lovelace de dochter van Byron geschreven ten behoeve van de “Analytical Engine” van de Engelse uitvinder Charles Babbage. En dat alles zonder electriciteit.

Parallelle Pausen in Frankrijk

Voor een tijd was de Pauselijke Stoel niet in Rome maar in Avignon, een stad aan de Middellandse Zee. Een meningsverschil tussen de Franse Kroon en de pausen leidde ertoe dat de Franse Koning Filip IV werd geëxcommuniceerd. Uit vergelding werd toen Paus Bonifatius VIII gedood.

Benedict XI de opvolger van Bonifatius regeerde ongeveer een jaar voordat hij onder mysterieuze omstandigheden stierf. Zijn Franse opvolger Clement V besloot in 1309 om Rome te verlaten en in Frankrijk te wonen. Avignon bleef nog 67 jaar de pauselijke stoel en 7 pausen regeerden vanuit het Palais de Papes totdat Gregorius XI in 1376 naar Rome terugkeerde.

Na de dood van Gregorius leidde een meningsverschil tussen de kardinaal-kiezers en Urbanus VI de opvolger van Gregorius tot de oprichting van een parallelle paus-lijn (anti-pausen genaamd) in Avignon. Twee anti-pausen verbleven daar, Clement VII en Benedict XIII.

Benedict XIII was niet geliefd door de Fransen en moest vluchten naar Perpignan. Er waren na hem nog meer anti-pausen maar hij was de laatste in Frankrijk die in het pauselijk paleis in Avignon verbleef.

Het pauselijk paleis te Avignon De pausen in Avignon leefden in de stad in prachtige paleizen| bron: Wikimedia Commons door J.M Rosier

Het pauselijk paleis – eigenlijk twee paleizen die samen zijn gevoegd  – is het grootste Gotische gebouw uit de Middeleeuwen. Dit gebouw dat je in Avignon een bezoek kunt brengen doet ook dienst als conferentie centrum, research centrum en tentoonstellingsruimte. Van Parijs uit duurt de reis met de TGV maar iets meer dan drie uur!

Ontoegankelijke Oorlogsvelden in Frankrijk

Er zijn in bepaalde streken van Frankrijk nog steeds kilometers lange loopgraven en open oorlogsvelden uit de Eerste Wereldoorlog die verboden terrein zijn voor het publiek. Er is ook geen landbouw op toegestaan omdat de aarde zo verzadigd is van chemicaliën die in meerdere gas wapens werden gebruikt en tevens omdat er zoveel lichamen liggen.

Lees verder om een stuk meer van de Franse geschiedenis te weten te komen!

Delen

Onze lezers vinden dit artikel leuk
Heeft dit artikel je de informatie kunnen geven waar je naar op zoek was?

Had je hier echt helemaal niks aan?Volgende keer zullen we beter ons best doen!Oef, het gemiddelde! Niet beter dan dat?Bedankt! Stel je vragen hieronder in de comments.Het was een plezier je te kunnen helpen! :) (een gemiddelde van 5,00 van de 5 voor 1 stemmen)
Loading...
avatar