Bijles Schoolvakken Talen Muziek Kunst en Recreatie
Delen

Economische Modellen in de Oudheid

Vertaald door Klaas, gepubliceerd op 25/07/2019 Blog > Schoolvakken > Economie > Economieles met Superprof: Geschiedenis van de Economie van de Romeinse Tijd tot Nu

De economie is niet een statisch kennisveld. De wetten van fysica en chemie zijn misschien wel concreet, maar economische modellen en hun bijbehorende theorieën blijven evolueren. Dat komt omdat economie een sociale wetenschap is. Er kan nooit met zekerheid gesteld worden dat een bepaald model of theorie de beste is of de beste benadering van hoe wij als individuen ons werkelijk gedragen.

De mate van veranderingen die de economie heeft doorgemaakt, zowel als leervak en als uitwisselingssysteem, is duidelijk als je terugblikt naar de afgelopen eeuwen of zelfs millennia.

Hieronder bekijken we een paar markante tijdperken wat betreft hun economische geschiedenis. Als je wat meer ervan zou willen weten dan kun je altijd een Superprof bijlesleraar in de arm nemen die economie of geschiedenislessen geeft.

De Romeinse Economie en Economie in de Oudheid

Je zou kunnen denken dat de economische systemen van het oude Rome of een van de andere grote samenlevingen even groot waren als de status van deze samenlevingen in de geschiedenis.

Dat is helaas niet het geval. De economie van het oude Rome en het Romeinse rijk was zelfs vrij eenvoudig vergeleken met de huidige economische systemen.

De economie van het Romeinse rijk was gericht op landbouw, de groei van gewassen en de handel. Er was een grote afhankelijkheid van slavenarbeid voor zowel geschoolde als ongeschoolde arbeid.

Alhoewel de landbouw de hoeksteen was van de oude Romeinse economie wil dat niet zeggen dat je andere aspecten van de economie over het hoofd kunt zien.

Het Romeinse rijk had bijvoorbeeld één enkele geldsoort, al was de aanvoer van geld niet sterk gereguleerd zoals vandaag. Bovendien was er een veelheid van handelsroutes zowel via land als zee die het rijk verbond met gebieden even verschillend als:

  • Afrika
  • China
  • India

Er waren natuurlijk kenmerken van de oude Romeinse economie die we vandaag de dag niet meer terugzien. Een voorbeeld daarvan is de ruilhandel die destijds een gewone handelspraktijk was. In plaats van belasting te betalen met munten kon ruilhandel ook worden gebruikt om elke belastingschuld te vereffenen.

De ruilhandel is vrijwel volledig uit alle wereldeconomieën verdwenen en dit geeft aan hoe de economische systemen in de laatste paar duizend jaar zijn veranderd.

romeinse marmeren kolommen Romeinse marmeren kolommen | bron: Pablo Jimenez op Pixabay

Het Groeiende Belang van de Economie tijdens de Industriële Revolutie

Nog een groot keerpunt in de economische geschiedenis is de Industriële Revolutie. Deze periode die door geschiedkundigen meestal wordt aangeduid te zijn tussen 1760 en 1790 had een enorme uitwerking op het leven in Brittannië. Dat kwam onder andere door:

  • de manier waarop het land werd bebouwd
  • de werk- en levensomstandigheden van degenen die naar de steden verhuisden
  • de opkomst van de middenklasse en meer beschikbaar inkomen

Een van de grootste veranderingen die voortkwam uit de Industriële Revolutie was de komst van stoomkracht en stoommachines. De stoommachine werd toegeschreven aan James Watt en Matthew Boulton. Deze maakte de weg vrij voor een verbeterd spoorweg netwerk, waardoor meer goederen over land konden worden vervoerd.

Stoomkracht leidde ook tot veranderingen in de textielindustrie. In de fabrieken was nu een verhoogde productie mogelijk. Dit wordt door sommigen beschouwd als de voorloper van fabrieksomstandigheden zoals we die heden ten dage overal kennen.

De economische veranderingen die gedurende de Industriële Revolutie zijn bewerkt kunnen vandaag nog steeds worden waargenomen. In Manchester en omgeving kun je nog overblijfselen aantreffen van de eens vooraanstaande katoenindustrie die destijds daar plaatsvond. Liverpool heeft zijn belang als een haven aan die tijd te danken.

treinstation met sporen Treinvervoer was een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van de economie | bron: George Hodan op publicdomainpictures.net

De Economie Tijdens de Roerige Periode Voor de Tweede Wereldoorlog

Als we als schoolvak een onderwerp kiezen die zich een paar honderd jaar voorbij de Industriële Revolutie bevindt kunnen we ons daardoor bevinden in een lezing over de omstandigheden van het Interbellum en hoe elk land daardoor op een verschillende wijze werd beïnvloed.

Deze periode in de geschiedenis werd gekenmerkt door immens verlies en het verlangen om te herbouwen. Daarnaast was het een tijd van grote worsteling voor veel Europese landen.

Duitsland kon maar moeilijk weer op de been komen na hun verlies tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zijn economie was vrijwel verlamd door herstelbetalingen aan de Geallieerden en perioden van economische crisis, waaronder hyperinflatie gedurende de twintiger jaren.

Andere landen waren er iets beter aan toe, maar elke periode van betrekkelijke stabiliteit kwam weer snel tot een einde. Amerika bevond zich bijvoorbeeld na de Eerste Wereldoorlog in een economisch gezien relatief stabiele tijd, maar dat veranderde snel toen in 1929 de Wall Street Crash plaatsvond. Deze leidde de wereld naar een algemene recessie en de Grote Depressie.

Uiteindelijk veroorzaakte deze achtergrond van economisch falen en financiële crisis de aanleiding tot de opkomst van Hitler, die in 1933 Kanselier van Duitsland werd. Hierop volgde in 1939 het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nadat Duitsland Polen was binnengevallen.

Engelse woordwolk over de europese financiele crisis Woordenwolk die de financiële crisis beschrijft zoals die in 2012 door de Eurozone werd ervaren.| bron: CC BY 2.0, EuroCrisisExplained op Flickr

De Naoorlogse Economie tot en met de Financiële Crisis van 2008

Economische welvaart was na de Tweede Wereldoorlog het trefwoord van de dag. Deze periode van economische groei, ook wel de gouden eeuw van het kapitalisme genoemd werd gekenmerkt door een toegenomen economische welvaart en hoge arbeidsparticipatie in gebieden van West Europa tot en met de Sovjet Unie.

Niets duurt echter eeuwig, en deze periode van een verhoudingsgewijs grote economische stabiliteit en groei eindigde tijdens de vroege zeventiger jaren met de oliecrisis.

In dit tijdperk maakte een geziene econoom opgang met tegelijkertijd de neergang van de populariteit van de ideeën van een andere econoom. De ideeën van John Maynard Keynes waren gedurende het begin van de 21e eeuw heel populair geweest. In wezen stelde deze intellectueel dat in tijden van economische neergang er groei kon worden bewerkt door toegenomen overheidsuitgaven.

De gedachten van Keynes werden echter terzijde geschoven ten gunste van figuren zoals Milton Friedman. Hij was onlosmakelijk verbonden met concepten zoals:

  • monetarisme and monetair beleid
  • vrije markt kapitalisme.

De ideeën omhelsd door Friedman blijven tot op heden populair al is er vandaag nog altijd plaats voor post-Keynesiaanse economen. Met de opkomst van de financiële crisis van 2008 worden de ideeën van Friedman en de neoklassieke school van de economie op grotere schaal in twijfel getrokken, omdat deze gedachten het begin van de wereldwijde economische crisis en de consequenties ervan niet hebben zien aankomen.

De Opkomst van Behavioral Economics in de 21e Eeuw

Ondanks het feit dat de financiële crisis van 2008 een grote invloed had op zowel de wereldwijde economie als hoe mensen tegen de neoklassieke school van economische gedachte en haar analyse aankijken heeft er de laatste paar decennia een groeiende verandering plaatsgevonden wat economische theorie betreft.

Neoklassieke economie is nog steeds de meest gewilde en onderwezen economische gedachtenstroming. Er is echter daarnaast een voortgaande nadruk op de kerngebieden van de economie. Daarbij behoren macroeconomie, microeconomie, econometrie en wiskundige of kwantitatieve modellen.

Ondanks deze institutionele neiging naar het lesgeven in micro- en macroeconomische principes is er een toegenomen interesse op het terrein van de behavioural economics en finance. Deze zijn in veel aspecten tegengesteld aan wat geleerd wordt door de principes van neoklassieke economen.

Behavioural economics stelt als gebied dat individuen niet:

  • feitelijk rationele economische wezens zijn zoals de neoklassieke school gelooft
  • altijd in staat zijn om hun besluiten aan te passen aan nieuwe informatie
  • altijd objectief zijn.

Behavioural economics en behavioural finance trachten met name met bepaalde marktfenomenen rekening te houden. Daarbij behoort de interactie tussen menselijk gedrag en markt zeepbellen en crashes door het gebruik van concepten zoals herd instinct en loss aversion.

Deze in verhouding nieuwe discipline heeft veel aandacht gekregen, mede geholpen door het feit dat verschillende leidende economen in dit vlak een Nobelprijs voor economie hebben ontvangen.

Behavioural economics heeft zijn tegenstanders maar is een groeiend terrein van economische ontwikkeling die aangeeft hoe de economie als academisch onderwerp blijft evolueren. De mens blijft zoeken naar wat individuen en bedrijven drijft en hoe we het beste met elkaar kunnen omgaan en goederen en diensten met elkaar uitwisselen.

Als je ongeacht je leerniveau, of dat nu middelbare school of de universiteit is, meer wilt weten van behavioral economics of de geschiedenis van het economisch denken dan kun je een bijlesleraar zoeken om hulp te verkrijgen.

Superprof heeft een reeks van bijlesleraren economie, elk met hun eigen specialiteit en interessegebieden. Je kunt in je eigen omgeving een bijlesleraar vinden die je graag verder wil helpen met je volgende werkstuk of presentatie.

Delen

Onze lezers vinden dit artikel leuk
Heeft dit artikel je de informatie kunnen geven waar je naar op zoek was?

Had je hier echt helemaal niks aan?Volgende keer zullen we beter ons best doen!Oef, het gemiddelde! Niet beter dan dat?Bedankt! Stel je vragen hieronder in de comments.Het was een plezier je te kunnen helpen! :) (een gemiddelde van 5,00 van de 5 voor 1 stemmen)
Loading...
avatar