Bijles Schoolvakken Talen Muziek
Delen

Economie Uitleg: Wat is Behavioural Economics?

Vertaald door Klaas, gepubliceerd op 25/07/2019 Blog > Schoolvakken > Economie > Economieles met Superprof: de Opkomst van Behavioral Economics in de 21e Eeuw

Behavioural economics is naar verhouding een betrekkelijk nieuw terrein binnen de economie als je het vergelijkt met neoklassieke economie of post-Keynesiaanse theorie.

In wezen is behavioural economics het tegenovergestelde van klassieke economie. Dat komt omdat behavioural economics vanwege een samengaan van psychologie en economie er vanuit gaat dat mensen niet altijd een verstandige keus maken als ze een economische beslissing moeten nemen.

Behavioural economen stellen dat dit het geval is omdat mensen niet geheel los zijn van hun emoties zijn als ze een economische besluit maken. Het hart heeft dus soms voorrang boven het verstand.

Klassieke en neoklassieke denkrichtingen in de economie geloven daarentegen dat individuen:

  • rationeel economische wezens zijn
  • in staat zijn om op een objectieve wijze de voor en nadelen van een besluit te kunnen afwegen
  • zich kunnen aanpassen aan nieuwe informatie en dat mee kunnen nemen in het nemen van besluiten

Tot voor kort bevond de neoklassieke economie zich in een tijdperk van bijna ongeëvenaarde populariteit. Veel van de theorieën en modellen van deze school waren paradepaardjes van zowel economie studenten als economen.

Het optreden van wereldwijde gebeurtenissen zoals de financiële crisis van 2008 kon niet meer worden worden verklaard door traditionele neoklassieke economische modellen. Hierdoor kregen andere denkrichtingen meer aandacht. Behavioural economics geniet als gevolg daarvan een verhoogde mate van aandacht, en het is niet moeilijk te zien waarom dat het geval is.

Er zijn een aantal economen die op dit terrein Nobelprijzen hebben gekregen, en behavioural economics helpt om op een betere wijze te verklaren waarom we besluiten nemen. Het ziet ernaar uit dat dit naar verhouding nieuwe economische vlak zich zal uitbreiden.

Dit artikel legt een aantal kernpunten van de theorie van behavioural economics uit. Het schenkt ook aandacht aan een aantal sleutelfiguren ervan en werken die ze gepubliceerd hebben.

dobbelstenen op blad met aandelenkoersen Behaviour finance onderzoekt trends op de aandelenmarkten | bron: QuoteInspector op Flickr

Behavioural Finance

Behavioural finance is een subgroep van behavioural economics. Met behulp van de psychologie tracht het de principes daarvan toe te passen om het gedrag van financiële markten te verklaren.

De gedachtegang gaat uit van hetzelfde principe als behavioural economics – namelijk dat individuen niet op een rationele manier beslissingen nemen en niet altijd zoals tevoren werd gedacht zich gedragen op manieren die uiteindelijk hun persoonlijke rijkdom zullen maximaliseren.

Als gevolg daarvan is behavioural finance niet een voorstander van de ‘efficient market hypothesis’ – het idee dat de prijzen van goederen en diensten alle voorhanden zijnde informatie weergeven.

Met behulp van deze principes tracht behavioural finance te verklaren waarom marktanomalieën voorkomen zoals:

  • dramatische toenames in de waarde van aandelen zoals bij markt zeepbellen
  • dramatisch ineenstortingen van de aandelen prijzen

Het is heel nuttig om behavioural finance te bestuderen en te begrijpen. Fund managers hebben bijvoorbeeld een gevestigd belang in het begrijpen waarom behavioural finance de investerings beslissingen die ze maken kunnen beïnvloeden. Het helpt zulke managers begrijpen welke onbewuste vooroordelen een invloed kunnen uitoefenen op een beslissing om een investering te kopen of te verkopen.

aardappel en munten balanceren in lepel op rekenmachine Hoe kunnen psychologische aspecten de markt sturen? | bron: pxhere

Enkele van de hoofdconcepten van behavioural finance worden hieronder uitgelegd.

Confirmation Bias

Confirmation bias is een manier waarop individuen de neiging hebben om informatie op een bevooroordeelde manier uit te leggen. Dit gebeurt omdat individuen geneigd zijn om bewijsmateriaal dat hun eigen interpretatie ondersteunt te erkennen terwijl ze bewijsmateriaal dat hun gezichtspunten tegenspreekt zullen negeren.

Herd Instinct

Het idee achter herd instinct is dat mensen geneigd zijn om de handelingen van anderen te volgen zonder te overwegen of ze dat wel of niet zouden moeten doen.

Loss Aversion

Loss aversion is een van de hoekstenen van de concepten van zowel behavioural finance en in het algemeen behavioural economics. Deze theorie poneert dat individuen het verlies van iets sterker ervaren dan het vooruitzicht om iets te winnen. Dit betekent dat individuen bereid zijn een risico te lopen om zodoende een verlies te voorkomen.

Self-Attribution Bias

Dit concept is ook bekend als de self-serving bias en is nauwgezet binnen de psychologie bestudeerd. Het beschrijft de neiging van een persoon om positieve uitkomsten toe te schrijven aan hun eigen vaardigheden en kennis, maar negatieve uitkomsten toe te schrijven aan omstandigheden die buiten hun invloeds-sfeer liggen.

drijvende zeepbellen Herd instinct kan gebruikt worden om sterke veranderingen (bubbels)  op de aandelenmarkt te verklaren| bron: pxher

Sleutelfiguren in Behavioural Economics

Door de jaren heen zijn een aantal economen en psychologen als sleutelfiguren binnen het veld van de behavioural economics opgedoken. Hieronder vermelden we slechts een paar van deze baanbrekende economen. Je zult als je behavioural economics diepgaander bestudeert wel meer tegenkomen.

Daniel Kahneman en Amos Tversky

Kahneman en Tversky worden in sommige kringen beschouwd als de oprichters van het veld van behavioural economics.

Daniel Kahneman is wonderlijk genoeg zelf geen econoom maar heeft veel bijgedragen aan het terrein van de behavioural economics. Hij is van beroep psycholoog en heeft met zijn vriend de wijlen Tversky aan een aantal projecten gewerkt. Hun samenwerking besloeg tientallen jaren.

Kahneman ontving in 2002 voor zijn bijdragen de Nobelprijs voor economie. Tversky kon de onderscheiding niet meer in ontvangst nemen omdat de toekennende instantie postuum geen prijzen toekent.

Enkele van hun voornaamste bijdragen op het vlak van de behavioural economics zijn concepten zoals:

  • loss aversion (zoals hierboven beschreven)
  • prospect theory dat in het kort poneert dat netto verliezen en winsten op een verschillende wijze door individuen worden gewaardeerd en beoordeeld.

Richard Thaler

Richard Thaler heeft terecht de laatste paar jaar in de media veel aandacht gehad. En vooral nadat hij de Nobelprijs voor economie in 2017 ontving is de aandacht van het grote publiek voor behavioural economics en Thalers ideeën alleen maar toegenomen.

Alhoewel Thaler eerder met Kahneman en Tversky heeft samengewerkt is hij ook bekend om zijn eigen prestaties. Het meest is hij waarschijnlijk bekend om theorieën zoals:

  • bounded rationality
  • het inherente gebrek aan zelfbeheersing van het individu
  • nudge theory

Natuurlijk zijn er evenals in elk gebied van de economische denkrichtingen evenzeer personen die de ideeën bekritiseren als die ze ondersteunen.

De voornaamste tegenstanders van behavioural economics zijn economen die geloven in het concept van een efficiënte markt. Dit is begrijpelijk omdat zulke personen bijna het omgekeerde geloven van behavioural economen als het gaat om het analyseren en voorspellen van consumentengedrag!

Eugene Fama, bekend als de oprichter van de theorie van market efficiency is bijvoorbeeld geen voorstander van behavioural finance. Een van zijn hoofdargumenten tegen behavioural finance is het feit dat efficient market hypothesis (ook al is het niet perfect) beter slaagt in het voorspellen van economische trends en gedrag vergeleken met waar behavioural finance of economics toe in staat is.

stapel boeken Er zijn allerlei boeken over behavioural economics op de markt | bron: Tiffany Bailey op Wikimedia Commons

Kom Meer te Weten Door Populaire Behavioural Economics Boeken te Lezen

Als behavioural economics een gebied is dat je nader zou willen bestuderen dan kan het de moeite waard zijn om wat van de meest populaire boeken op dit gebied te lezen.

Dergelijke boeken benadrukken niet alleen sommige hoofdconcepten van behavioural economics. Ze helpen je ook vertrouwd te raken met de leidende denkers op dit terrein en de verschillende onderwerpen die je waarschijnlijk zult gaan bestuderen als je een dergelijk vak zou gaan bestuderen op de universiteit.

Enkele populaire en aansprekende boeken zijn onder andere:

  • Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness door Richard Thaler
  • Why Smart People Make Big Money Mistakes door Gary Belsky en Thomas Gilovich
  • The Invisible Gorilla: How Our Intuitions Deceive Us door Christopher Chabris and Daniel Simons
  • Thinking, Fast and Slow door Daniel Kahneman

Deze lijst is niet uitputtend maar voel je vrij om als je een boek over behavioural economics vindt dat er aantrekkelijk uit ziet of door een vriend of leraar wordt aangeraden het door te nemen. Zoek boeken over het onderwerp die op een interessante en onderhoudende wijze beschreven zijn en die je iets nieuws op dit vlak kunnen bijbrengen.

Als je meer wilt leren over behavioural economics en zijn hoofdconcepten dan kun je voor begeleiding en hulp ook een bijlesleraar in de arm nemen. Superprof heeft bijvoorbeeld bijlesleraren op allerlei gebieden inclusief psychologie en economie.

Laat je bijlesleraar vooraf weten op welk terrein van behavioural economics of behavioural finance je bijgeschoold zou willen worden. Dit geeft hem of haar dan genoeg tijd om aangepast lesmateriaal bij elkaar te zoeken. Je zult daardoor het meeste uit je lesuren kunnen halen. Superprof biedt on-line en thuislessen en je kunt zelf aangeven wanneer lessen voor jou het beste uitkomen. Dat maakt het wel heel gemakkelijk om een bijlesleraar te vinden die volgens jouw agenda en budget kan werken.

Als je je postcode of woonplaats invult dan krijg je een lijst van plaatselijke bijlesleraren te zien. Hulp is dus beschikbaar of je nu over Kahneman ofwel over de laatste theorieën van Thaler meer te weten wilt komen!

Delen

Onze lezers vinden dit artikel leuk
Heeft dit artikel je de informatie kunnen geven waar je naar op zoek was?

Had je hier echt helemaal niks aan?Volgende keer zullen we beter ons best doen!Oef, het gemiddelde! Niet beter dan dat?Bedankt! Stel je vragen hieronder in de comments.Het was een plezier je te kunnen helpen! :) (een gemiddelde van 5,00 van de 5 voor 1 stemmen)
Loading...
avatar